12

Bunun sebebi şudur: Bir olarak Allah'a dua edildiği vakit inkâr ediyordunuz. Eğer O'na ortak koşulsa, îman ederdiniz. İşte hüküm çok yüce ve büyük olan Allah'ındır.

"Bunun sebebi şudur: Bir olarak Allah'a dua edildiği vakit inkâr ediyordunuz" âyetindeki " Bunun (bu halinizin)" lâfzı ref konumundadır. Yani durum sizin bu haliniz gibidir. Veya içinde bulunduğunuz bu azâb küfrünüz sebebiyledir. İfadede takdiri birtakım sözler de vardır: Onlara geri dönüşün yolu yoktur, diye cevab verilecektir. Çünkü siz

"bir olarak Allah'a dua edildiği vakit" yani Allah tevhid edildiğinde

"inkâr ediyordunuz" ulûhiyetin yalnızca O'na ait olduğunu kabul etmiyordunuz. Herhangi bir müşrik de O'na bir şeyi ortak koştu mu onu doğruluyor ve onun söylediğine inanıyordunuz.

es-Sa'lebî dedi ki: Bir ilim adamını şöyle derken dinledim: Eğer siz faraza dünyaya geri döndürülecek olsaydınız bile bu döndürülmeden sonra

"Ona ortak koşulsa îman ederdiniz" yani o müşrik kimseyi tasdik ederdiniz. Bunun bir benzeri yüce Allah'ın:

"Eğer geri döndürülürlerse yine kendilerine yasaklanan şeylere geri dönerler" (el-En'am, 6/28) âyetidir. "İşte hüküm" eşinin yahut çocuğunun olmasından münezzeh olan "çok yüce ve çok büyük olan Allah'ındır."