10

Ey Îman edenler! Sizi çok acıklı bir azaptan kurtaracak bir ticareti size göstereyim mi?

Bu âyetlere dair açıklamalarımızı beş başlık halinde sunacağız:

1- Onuncu Âyetin Nüzul Sebebi ve Bu Ümmetin Ruhbanlığı Olan Cihad:

"Ey îman edenler! Sizi çok acıklı bir azaptan kurtaracak bir ticareti size göstereyim mi?" âyeti hakkında Mukâtil dedi ki: Âyet Osman b. Maz'un hakkında İnmiştir. Şöyle ki; o Rasûlullah (sallallahü aleyhi ve sellem)'a dedi ki: Bana izin versen de Havle'yi boşasam, rahibliğe yönelip kendimi bulsam, et yemeyi kendime haram kılsam, geceleyin hiçbir zaman uyumasaın, gündüzün hiçbir zaman oruç açmasam. Bunun üzerine Rasûlullah (sallallahü aleyhi ve sellem) şöyle buyurdu: "Şüphesiz ki nikâh benim sünnetimdendir. İslam'da ruhbanlık yoktur. Ümmetimin ruhbanlığı Allah yolunda cihaddır. Ümmetimin burulması oruç tutmaktır. Allah'ın size helal kıldığı hoş şeyleri haram kılmayınız. Benim sünnetimden olmak üzere ben uyurum, namaz kılarım, oruç açarım, oruç tutarım. Kim benim sünnetimden yüz çevirecek olursa, benden değildir." Bu sefer Osman şöyle dedi: Ey Allah'ın Peygamberi, Allah'a yemin ederim ki Allah'ın en sevdiği ticaretin hangisi olduğunu bilmeyi çok isterdim. Böylelikle ben de o ticareti yapardım. Bunun üzerine bu âyet-i kerîme nazil oldu.

Yüce Allah’ın:

"Göstereyim mi" âyetinin göstereceğim anlamında olduğu söylenmiştir.

"Ticaret"den kasıt, cihaddır. Çünkü yüce Allah şöyle buyurmuştur;

"Şüphesiz Allah mü’minlerden canlarını ve mallarını... satın almıştır." (et-Tevbe, 9/111) Bu bütün mü’minlere yönelik bir hitaptır. Kitab ehline yönelik olduğu da söylenmiştir.

2- Azaptan Kurtuluş:

"Sizi çok acıklı" acıtıcı

"bir azaptan kurtaracak" âyetine dair açıklamalar daha önceden (el-Bakara, 10. âyetin tefsirinde) geçmiş bulunmaktadır.

"Sizi... kurtaracak" anlamındaki fiil genel olarak: şeklinde; "Kurtarmak"dan gelen bir fiil olarak okunmuştur. Ancak el-Hasen, İbn Âmir ve Ebû Hayve: "sizi... kurtarıcı" diye Kurtarmaktan '"cim" harfini şeddeli olarak okumuştur.

Daha sonra yüce Allah, bu ticaretin mahiyetini açıklamaktadır. Bu da bir sonraki başlığın konusudur.