14

Her nefs neyi hazırlamışsa bilmiş olacaktır.

"Her nefs neyi hazırlamışsa" hayır ve şer türünden ne işlemişse

"bilmiş olacaktır."

Bu âyet;

"güneş tortop edilip, dürüldüğü zaman" ile ondan sonra gelen âyetler(daki şart)ın cevabını teşkil etmektedir. Ömer (radıyallahü anh) dedi ki: İşte bunca söz bunun için söylendi. İbn Abbâs ve Ömer (radıyallahü anhüma)'dan rivâyet edildiğine göre, onlar bu sûreyi okumuşlar.

"Her nefs neyi hazırlamışsa bilmiş olacaktır" âyetine varınca, "işte bütün bu anlatılanlar bunun için anlatıldı" demişlerdir.

Buna göre, anlam şöyle olur: Güneş tortop edilip, dürüldüğü zaman ve bu ister gerçekleşeceğinde, herbır nefis amel olarak neyi hazırlamışsa bilmiş olacaktır.

Buhârî ve Müslim'de Adiy b. Hatim'den şöyle dediği nakledilmektedir Rasûlullah (sallallahü aleyhi ve sellem) buyurdu ki: "Aralarında bir tercüman bulunmaksızın Allah'ın kendisi ile konuşmayacağı aranızdan hiçbir kimse yoktur. Kişi sağına bakacak, ancak önden göndermiş olduklarını görecek. Soluna bakacak, ancak önden göndermiş olduklarını görecek. Karşısında cehennem ateşi görünecek. O bakımdan sizden her kim bir hurmanın yarısı ile dahi olsa cehennem ateşinden kendisini koruyabiliyorsa, durmasın, yapsın." Buhârî, V, 2395, İbn Hibban. Sahth, XV. Ş73: Tirmizî, IV, 611; İbn. Mace, I, 66; Müsned, IV, 1%, 377.

el-Hasen dedi ki;

"Güneş tortop edilip, dürüldüğü zaman" âyeti yüce Allah'ın:

"Her nefs neyi hazırlamışsa bilmiş olacaktır" âyeti için yapılmış bir yemindir. Tıpkı: Zeyd savaşa çıkacak olursa, (yemin olsun) Amr da savaşa çıkar" demeye benzer. Ancak birinci görüş daha doğrudur.

İbn Zeyd, İbn Abbâs'tan rivâyet ettiğine göre İbn Abbâs yüce Allah'ın:

"Güneş tortop edilip, dürüldüğü zaman... cennette yaklaştırıldığı zaman" âyeti hakkında şöyle demiştir: İşte bu oniki hususun altısı dünyada, altısı âhirette olacaktır. Biz bunların ilk altısını daha önce Ubeyy b. Ka'b'ın sözü ile (beşinci âyetin tefsirine geçmeden hemen önce) açıklamış bulunuyoruz.