11

Onun önünde ve arkasında Allah'ın emriyle onu koruyan takipçi melekler vardır. Bir toplum kendilerindeki özellikleri değiştirinceye kadar Allah, onlarda bulunanı değiştirmez. Allah bir topluma kötülük diledi mi, artık onun için geri çevrilme diye bir şey yoktur. Onların Allah'tan başka yardımcıları da yoktur.

“Onun önünde ve arkasında Allah’ın emriyle onu koruyan takipçi melekler vardır.” Burada (.......) kavlindeki zamîr, (.......) edatına râcidir. Sanki şöyle denilir gibidir: “Sözü gizleyen olsun, açıklayan olsun, gizlenen olsun, gündüzün yürüyen olsun, onun önünde ve arkasında Allah'ın emriyle onu koruyanlar vardır. (.......) bir gurup melek demek olup, bunlar kişiyi korumak için onu hep izleyip dururlar. Bu kelimenin aslı,

(.......) idi. Burada “T” harfi, “Kaf” harfine idğam olunmuştur. Ya da bu kelime, “Akkabe” kökünden yani “Tef'il” babından “Müfa'üatun” kalıbmdadır. Bu da kişiyi izi sıra veya arkası sıra izlemek, takip etmek anlamına gelir. Çünkü bunların kimisi kimini izler.

Yani o melekler izledikleri kimsenin neler konuştuğunu denetleyerek böylece yazı ile kayda geçirirler.

(.......) yani ellerinin arasında demekle, önünde ve arkasında... manasınadır.

(.......) her ikisi de sıfattırlar. Yoksa (.......) kavli, (.......) kavlinin sılası değildir. Burada sanki şöyle denilir gibidir: “Allah'ın emriyle onu izleyenler, takip edenler vardır.” Ya da “Allah'ın emri gereği onu korurular.”

Yani, “Yüce Allah, onlara onu korumalarını emrettiği için..” Yahut da, “Günah işleyince ona dua etmeksuretiyle onu Allah'ın azâbından ve intikamından koruyup izleyenler vardır.”

“Bir toplum kendilerindeki özellikleri -afiyet ve nimeti- değiştirinceye kadar Allah, onlarda bulunan -güzel durumu ma'siyet ve günahlarla- değiştirmez.” Ancak ma'siyetlerin çokça işlenmesi hâlinde değiştirir.

“Allah bir topluma kötülük -azap- diledi mi, artık onun için geri çevrilme diye bir şey yoktur.” O azâbı hiçbir kimse önleyemez.

“Onların Allah'tan başka yardımcıları da yoktur.” Allah'tan başka onların işlerini düzeltecek ve onlardan azâbı önleyecek bir iplileri, dost ve yardımcıları da yoktur.