20

Orada hem sizin için hem de rızıkları size âit olmayanlar için (gerekli) geçim vasıtaları yarattık.

“Orada -yeryüzünde- hem sizin için hem de rızıkları size âit olmayanlar için gerekli geçim vasıtaları yarattık.” Âyette geçen, (.......) kelimesi; yiyecek açısından insan ve diğer canlıların gereksinim duyduktan şeylerdir ve bu kelime, (.......) kelimesinin de çoğuludur. Kelime açık olarak (.......) harfiyle, (.......) olarak, (.......) ve benzeri kelimelerin aksine gelmiştir.

Yani bu kelime (.......) ve benzeri kelimeler gibi, (.......) olarak gelmemiştir.

(.......) kavlindeki, (.......) edatı, (.......) üzerine atfedildiğinden veya, (.......) kavlinin mahalli üzerine atfedildiğinden nasb mahallinde gelmiştir. Sanki burada şöyle denilir gibidir:

(.......)

Yani “Orada hem sizin için gerekli geçim vasıtaları yarattık ve hem de rızıkları size âit olmayanlar için gerekli geçim vasıtaları yarattık” demektir.

Ya da, (.......) yani mealde verdiğimiz gibi, “Orada hem sizin için hem de rızıkları size âit olmayanlar için gerekli geçim vasıtaları yarattık” demektir. Bununla kasdolunanlar ise, aile bireyleri, köleler ve hizmetCinlerdir. Çünkü insanlar, bunları rızıklarıdıranların, geçimliklerini sağlayanların kendileri olduğunu sanıyorlar. Halbuki böyle sanmakla yanılıyorlar. Çünkü nzkı veren bizzat Yüce Allah'tır. Allah hem bunların kendilerini ve hem de sorumlulukları altında bulunanların rızıkîannı veriyor. Haliyle bunun içine anlam olarak bütün hayvanlar, canlılar ve benzeri her şey girer.

Ancak burada, (.......) edatının, (.......) kavlindeki mecrûru zamîrin mahalline atfedilerek mahallen mecrûr olması câiz değildir. Çünkü, cer edatı tekrar edilmeksizin bir kelime, mecrûr olan zamîr üzerine atıf yapılamaz.