59

“Ancak Lût ailesi hariç. Onların hepsini kurtaracağız.”

“Ancak Lût ailesi hariç.” Burada Hazret-i Lût’un îman etmiş olan ailesi demek isteniyor. İstisna ise munkatı istisnadır. Çünkü kavmi zaten suçlu bir niteliğe sahiptirler. Müstesna ise böyle suçlu olanlar değildir. Ya da buradaki istisna muttasıl istisnadır. Bu durumdaki istisna ise, (.......) kelimesindeki zamîrden olabilir. Sanki burada şöyle buyurulmaktadır: “Sadece Lût ailesinin dışında, kavminin tümünün suçlu oldukları bir topluluğa...” demektir. Kısaca mana her iki istisna durumuna göre farklılık gösterir. Çünkü Lût ailesi, munkatı istisnada, irsal yani meleklerin gönderilmesi hükmünün dışında kalmaktadırlar. Melekler aslında Lût ailesi için değil, özellikle mücrim olan, suçlu görülen topluma gönderilmiş bulunuyorlar. “Bunların mücrim, günahkar ve inkârcı olan bir topluma gönderilmiş olmalarının” masına gelince; âdeta okun, hedeftekilere atılıp gönderilmesi gibidir. Çünkü bunda azap verme, cezâlarıdırma ve helâk ile yok edilmeleri anlamı yatınaktadır. Sanki burada şöyle denilmektedir: “Biz mücrim yani suçlu ve günahkar olan inkârcı bir kavmi helâk ettik. Ancak Lût ailesine gelince, Biz onları kurtardık.” Muttasıl istisnaya gelince; bu durumda Hazret-i Lût'un ailesi de meleklerin gönderildiği hüküm amacı içine dahildirler.

Yani melekler, diğerlerini helâk etmek ve berikileri de kurtarmak üzere bunların hepsine gönderildiler.

Eğer istisna munkatı olursa, bu takdirde,

“Onların hepsini kurtaracağız.” Kavli, (.......) kavliyle ittisal yani bağlarıtılı olarak (.......) edatının haberiymişçesine değerlendirilir. Çünkü mana şöyle olmaktadır: “Fakat Lût ailesi kurtulmuş olacaklar.” Eğer muttasıl istisna olarak değerlendirilirse, bu takdirde yeni bir cümle olarak kabul edilir. Bu durumda ise sanki Hazret-i İbrâhîm onlara şöyle demiş gibidir: “Peki ya Lût ailesinin durumu ne olacak?” Onlar da: “Biz onları kurtaracağız” demişlerdir.