31

Onları sarsmasm diye yeryüzünde bir takım dağlar diktik. Orada geniş geniş yollar açık, ta ki maksatlarına ulaşsmlar.

Onları sarsmasın diye yeryüzünde sabit dağlar yarattık,(.......) “Dağın kökü yerde sabit olmak” dan gelmektedir. (.......) de illet lamı ve nâfiye (.......) sı hazfedilmiştir. (.......) nin hazfi, karışıklığa meydan vermemek için câiz görülmüştür. Aynı sebebten ilâve edilmesi de câizdir. “Ehli kitap bilsin diye” âyetinde olduğu gibi.

Orada geniş yollar açtık. (.......)in çoğuludur. O da geniş yol demektir. (.......)in önüne geçmiştir. Ondan hâl olmak üzere mensûb olmuştur.

Eğer “Allah'u Teâlâ'nin: “Ondaki geniş yollardan işlememiz için.” Ayetiyle bu âyet arasında ne fark var?” dersen, derim ki: “Birincisi öğretmek içindir. O da oraya geniş caddelerin konulmasıdır. İkincisi ise, bir şeyi açıklamak içindir. O da, onları yarattığında vasıflar da yarattığını beyandır.”

Yani bu kapalı bir şeyi açıklamaktır. Orada kastedilen beldelere onlar vasıtasıyla varmaları için geniş yollar yarattık.