46

Yeryüzünde dolaşmıyorlar mı ki orada olanları akledecek kalpleri işitecek kulakları olsun. Ama yalnız gözler kör olmaz. Fakat göğüsler de olan kalplerde körleşir.”

Bu sefere çıkmayı teşviktir. Bu teşvik Allah’ın küfürlerinden dolayı helâk ettiği kişilerin eserlerim görüp ibret alsınlar diye yapılmıştır. Eğer dolaşsalardı tevhit ve benzeri hususlarda düşünülmesi gereken şeyleri düşünürler vahiy gibi işitilmesi gereken şeyleri de işitirlerdi.

(.......) da ki zamîr kıssa zamîridir. Ya da “gözler” kelimesinin açıkladığı kapalı bir zamîrdir.

Yani görmeye mani olan onların gözleri değil ibret almaktan uzak duran kalpleridir. Her insanın dört yüzü vardır. İkisi başında diğer ikisi kalbindedir. Kalbinde olan görür de başında olan görmezse bu ona zarar vermez. Başında olan görür de kalbinde olan görmezse bu ona fayda vermez. “göğüsler” kelimesinin zikredilmesi ilk min yerinin kalp olduğunu açıklamak ve kalp kelimesiyle, kalp herşeyin özüdür” denildiği gibi bu organdan başkasının kastedildiği söylenmemesi içindir.