48- 49

Rüzgârları rahmetinin önünde müjdeci olarak gönderen odur. Biz, ölü toprağa can vermek, yarattığımız nice hayvanlara ve insanlara su sağlamak için gökten tertemiz su indirdik.

Mekkî'ye göre (.......) , (.......) şeklindedir. Bununla kastedilen cinstir. (.......) , (.......) kelimesinin hafifletilmiş şeklidir, “yağmuru müjdeleyen rüzgâr” ın çoğuludur. Rahmetten maksat, yağmurdur.

Çünkü rahmet, önce rüzgâr, sonra bulut, sonra da yağmurdur. Bu, güzel bir istiâredir. Gökten son derece temiz yağmuru indirdik. (.......) senin,

“temiz su” sözünde olduğu gibi sıfattır. Kendisiyle abdest alındığı için

“abdest suyu” kendisiyle ateş yakıldığı için “yakacak” denildiği gibi, kendisiyle temizlenilen şeye de (.......) (temizleyici) denir. Dolayısıyla

“Tahûr” isimdir. Aynı zamanda senin, (.......) (Güzel bir şekilde temizlendim) sözünde olduğu gibi “temizlemek-temizlenmek” manasına gelen bir mastardır.

Peygamber (s.av.) in şu sözü de ondandır. “Temizlenme olmadan namaz olmaz” yani, namaz ancak temizlenmeyle olur. Saleb'ten şöyle rivâyet olunmuştur: “Zatında temiz olan şey, başkası için temizleyicidir. “Bu, Allah rahmet eylesin Şafiî'nin mezhebidir.

Eğer bu, temizliğin artışının beyanı ise güzeldir. Ve bunu Allah'u Teâlâ'nın “Üzerinize, gökten, sizi kendisiyle temizlemek için su indirir” âyeti desteklemektedir.

Değilse, (.......) vezni müteaddi değildir. Bunun (.......) (çok çok kesen) ve (.......) nun binası mübalağa içindir. (.......) fiil, müteaddi olursa müteaddi, lazım olursa lazım olur. (.......) kelimesini (.......) (şehir) ya da (.......) (yer) manasına aldığından (.......) kelimesini müzekker olarak zikretmiştir.

(.......) den hâldir.

Yani yarattıklarınıızdan oldukları hâlde hayvanlara ve insanlara su sağlamak için, demektir.

(.......) ve (.......) iki ayrı lügattir. Mufaddal ve el-Bercemî (.......) şeklinde okumuşlardır. (.......) kıyasa göre, (.......) un çoğuludur, (.......) ve (.......) de olduğu gibi. Ya da (.......) un çoğuludur. Aslı (.......) dur. (.......) ve (.......) da olduğu gibi. (.......) , (.......) ye dönüştürüldü, sonra da önceki harfe idğam edildi.

Yeryüzünün diriltilmesi, hayvanların ve insanların suvanlmasından önce zikredildi. Çünkü yeryüzünün canlıliği, onların yaşama sebebidir. Su içen hayvanlardan davar cinsinin özellikle zikredilmesi, insanların istifadesine olan şeylerin genelinin onlarla ilişkisinin olmasındandır. Sanki hayvanların suvanlması, onların suvanlması gibidir.

(.......) ve (.......) kelimelerinin nekra kılınması ve insanların çoklukla nitelendirilmesi, insanların birçoğunun vadi ve nehirlere yakın yerlere yerleşmelerindendir. Oralarda yaşayanlar, yağmur suyuna ve onun birikintilerine muhtaç değildirler. Çünkü onlar çokturlar ve Allah'ın, rahmetinden indirdikleriyle yaşarlar.

(.......) kelimesinin nekra kılınması, bu beldelerin su kaynakların dan uzak bölgelerde olduğunu ifade içindir. İnsanlar için suyun indirilmesi ve onun temiz ve temizleyici olarak vasfedilmesi, onlara ikramdır ve onların zahiren ve batınen temizlenmeleri gerektiğine dair beyandır. Çünkü temizlik, diriltmenin şartıdır.