19

Onlar, Allah'ın başlarıgıçta yaratmayı nasıl yaptığını, sonra onu nasıl tekrarladığını görmüyorlar mı? Şüphesiz bu, Allah'a göre kolaydır.

“Onlar, Allah’ın başlarıgıçta yaratmayı nasıl yaptığını, “

Yani onlar bu gerçeği gördüler ve bildiler, demektir, “sonra onu nasıl tekrarladığım görmüyorlar mı?” Âyetin (.......) kısmı, âyetin başında yer alan (.......) fiili üzerine atfedilmiş değildir. Çünkü görme işi onlarla ilgili değildir. Ancak burada bunlarla ilgili olan husus, ölümden sonra yeniden dirilmenin kesin olarak meydana geleceğini bunlara haber vermektir. Nitekim bundan sonra gelecek olan 20. âyette de buna dikkat çekilmektedir. Orada:

“Yeryüzünde dolaşırı da Allah'ın başlarıgıçta yaratmayı nasıl yaptığına bakın. Sonra Allah (aynı şekilde) sonraki yaratmayı da yapacaktır.” denilmektedir.

Dolayısıyla burada ilk yaratmaya dikkat çekilmekte ve sonradan yaratılmaya dikkat çekilmemektedir. Çünkü ilk yaratan, elbette sonradan da yaratır, bunda kuşkuya yer yoktur.

Eğer sen: “Bu, atıf harfiyle atfedilmiştir. Bu defa mutlaka ma'tûfun bir de ma'tûfun aleyhi olmalıdır. O hâlde o nerede?” , diyecek olursan, derim ki: (.......) cümlesidir.

“Şüphesiz bu, -yani yeniden diriltme- Allah'a göre kolaydır. “

Bu âyette, kâinatta yaratma olayının aralıksız devam ettiği dile getirilmektedir ve aynı zamanda Yüce Allah'ın (celle celâlühü) yaratma kudretine dikkat çekilmektedir. Çünkü bir canlı yok olurken yerini başka bir canlı almaktadır. Kaldı ki bu kanun, toplumsal hayatta da mükemmel bir uygulama alarıı bulur. Milletlerin biri yok olurken, yerine bir başka millet geçer. Zaten bir sonraki âyette de işin bu yönü ön plarıa çıkarılmıştır. Sonuç olarak da âyetlerde öldükten sonra tekrar diriltilmenin gerçekleşeceğine işaret edilmiş olmaktadır.

Âyetin başında yer alan (.......) kelimesini, Hafs dışında Kufe okulu, (.......) harfiyle (.......) olarak okumuşlardır.