56

Ben cinleri ve insanları ancak bana kulluk etsinler diye yarattım.

İbadet kelimesi hakiki manası üzerine yorulduğunda âyet genel olmaz. Bilâkis bununla kastolunan her iki guruptan olan inananlar olur. Delili de yukarıda geçen âyet -ki bununla “... öğüt ver. Çünkü öğüt mü'minlere fayda verir” âyetini kastediyorum- ve İbni Abbâs (radıyallahü anh)’in: İnanan cinleri ve insanları ancak bana kulluk etsinler diye yarattım.” şeklindeki kırâatidir. Şüphesiz budur. Çünkü onlardan îman etmeyecek olanların kulluk etmek için yaratılmaları kulluğu istediğinde bu onlardan meydana gelmek zorundadır. Onlar kulluk etmeyince de Allah'ın (celle celâlühü) onları cehennem için yarattığı bilinir. Nitekim âyeti kerime:

“Andolsun ki biz cinlerden ve insanlardan birçoğunu cehennem için yarattık.” A'raf, 179. buyurulmustur.

Denildi ki: “Ben cinleri ve insanları ancak onlara kulluk etmelerini emretmek için yarattım.” bu (tefsir) Hazret-i Ali (radıyallahü anh) dan nakledilmiştir:

“Ben cinleri ve insanları ancak bana kul olsunlar diye yarattım.”

İbadet kelimesini Allah'ı (celle celâlühü) birleme şeklinde yormaya gelince bunu İbni Abbâs (radıyallahü anh) demiştir:

“Kur’ân'daki her ibâdet sözü tevhiddir. (Allah'ı (celle celâlühü) birleme manasınadır.) Zira âhirette onu tanıdıklarında her biri onu birler.”

Kâfirlerin tümü âhirette Allah'ı (celle celâlühü) birleyerek inanırlar. Bunun delili de Allah'ın (celle celâlühü):

“Sonra onların'Rabbimiz Allah'a andolsun ki bir ortak koşanlar değildik'demeklerinden başka çareleri kalmadığı gün...” En'am, 23. ayetidir.

Evet, bazıları ebedî hayata nazaran, dünyada bir günden daha az bir vakitte Allah'a (celle celâlühü) ortak koştular. Köle satın alan ve “Bunu ancak yazı yazması için satın aldım.” diyen kişi onu ömründe bir gün başka bir işte çalıştırsa da “Bunu ancak yazı yazması için satın aldım.” sözünde doğru söylemektedir.