38

Kıyamet gününde

Allah onlara:

'Sizden önce kâfir olarak

geçmiş cin ve insan ümmetleri ile birlikte siz de ateşe girin' diyecek.

Âyette cin, insanlardan önce zikredilmiştir. Çünkü cinler insanlardan önce yaratılmıştır. Allahü teâlâ cinleri yarattığında, onlardan kimi mü'min, kimi de kâfirdi. Kâfir olanlar inananlara üstün gelip onların kökünü kazıyınca. Allah onlara meleklerden bir ordu gönderdi. Ordu içinde İblis de vardı. Allah onları cinlere musallat etti de hepsini helak ettiler. Onlardan sonra Allah Âdem'i ve ondan da zürriyetini yarattı. Onlardan kimisi Kabil gibi kâfir, kimisi de Habil gibi mü'mindi. İşte böylece cehenneme girmeyi hak eden kâfir bir ümmetle, cennete girmeyi hak eden Mü’min bir ümmet, günümüze kadar devam edegelmiş, dünyanın sonuna kadar da devanı edecektir. Nitekim Rasûlüllah (sallallahü aleyhi ve sellem) şöyle buyurmuştur: ”Yeryüzünde 'Allah, Allah' diyenler bulunduğu müddetçe kıyamet kopmaz."

Geçmiş ve gelecek ümmetlerden

her ümmet cehenneme

girdikçe tabi oldukları

kendi yoldaşlarına lanet edecek. Müşrikler müşriklere, Yahudiler Yahudilere. Hristiyanlar Hristiyanlara, mecûsiler mecûsilere ve halklar liderlerine lanet edip şöyle diyecekler: Allah size lanet etsin! Bizi sizler aldattınız!

"Yoldaşlık"tan maksat din ve ideoloji yoldaşlığıdır. Âyette ”Ehâna" denmeyip ”uhtehâ" denmiştir. Çünkü bununla ümmet ve cemaat kasdedilmiştir.

Hepsi birbiri ardından grup grup, birbirlerine lanet ederek girdikleri

cehennemde toplanınca, sonrakiler yani cehenneme sonra girenler -ki onlar tâbi olanlardır-

öncekiler için: Allah'a hitap ederek şöyle diyecekler:

'Ey Rabbimiz! Bizi işte bunlar saptırdılar! İçimize şüphe atmak suretiyle bizi doğru yoldan saptırdılar. Böylece onlara uyuverdik.

Onun için onlara ateşten bir kat daha fazla azab ver.' Çünkü onlar saptılar ve saptırdılar

diyecekler. Allah da onlara: Öncekiler ve sonrakilerden

'her biri için bir kat daha fazla azab vardır fakat siz size ve onlara olan azabı

bilmezsiniz' diyecektir. Liderlere, hem kâfirliklerinden, hem de başkalarını doğru yoldan saptırdıklarından; bunlara uyanlara da hem kâfir olduklarından, hem de sapık liderleri taklit ettiklerinden ötürü bir kat daha fazla azab edilecektir.