60

Bir zaman Mûsâ, genç adamına demişti ki : Ben, iki denizin birleştiği yere varıncaya kadar durmayıp gideceğim, yahut da uzun zamanlar geçireceğim.'

Rivayet edildiğine göre : Mûsâ peygamber, Kıptî'lerin helak oluşundan sonra, İsrail oğullarıyla birlikte Mısır'a çıktığında, Allahu teâlâ ona, milletine, Allah'ın kentlilerine verdiği nimetlerini hatırlatmasını emretmişti. Milletine etkili bir nutuk çekti. Onunla kalpler yumuşadı, gözlerden yaşlar aktı. Bunun üzerine İsrail oğullarının ilim adamlarından birisi, ”Ey Mûsâ kim daha iyi bilir?" diye sordu. Mûsâ da ”ben" cevabını verdi. Bunun üzerine Allahu teâlâ, Mûsâ peygamberi azarladı. Çünkü, en iyi bilmeyi Allah'a, nisbet etmemişti. Bundan sonra Allahu teâlâ Mûsa peygambere, iki denizin bitiştiği yerde bir kul olduğunu, bu kulun atlının Hızır olduğunu ve o kulun Mûsa'dan daha iyi bildiğini vahyetti. Bunun üzerine Mûsâ peygamber: ”Ey Rabbim! Onu nerede bulabilirim ve onunla nasıl görüşebilirim?" diye yalvardı. Allahu teâlâ: ”Onu, sahildeki kayanın yanında ara. Oradan sepetine bir balık al ki sana azık olsun. Onu kaybettiğinde, Hızır oradadır" dedi. Mûsâ da bir balık alıp zenbiline koydu ve genç adama: ”Balığı kaybedince bana bildir" dedi.

Âyetin anlamı : ”Mûsâ b. İmran'ın, ibret olsun diye genç delikanlısına söylediği sözü hatırla." O genç delikanlı, Hazret-i Mûsa'nın kız kardeşinin çocuğu olan Yûşâ b. Nûn'dur. Mûsâ peygamberin ashabının büyüklerintlentiir ve ölünceye katlar ondan hiç ayrılmamıştır. Mûsa'nın ölümünden sonra, onun seri atini devam ettirmiştir. Mûsâ peygamberden sonra, İsrail oğullarının en büyüğüdür. ”Genç adamı" atlı verilmesinin sebebi, ona uyması ve ona hizmet etmesinden dolayıdır. Böyle denmesinin sebebi, edep kuralını öğretmektir. Çünkü Hazret-i Peygamber (sallallahü aleyhi ve sellem): '"Genç yiğitim, genç kızım desin. 'Kölem, cariyem' demesin buyurmuştur." Mûsâ peygamber bu genç adamına, iki denizin birleştiği yere kadar durmayıp gideceğini, yahut da uzun zaman geçireceğini söylemişti. O iki denizin birleştiği yer, doğu tarafından Fars ve Rum denizinin birleştiği yerdir. Orası, Allahu teâlâ'nın. Hızır'la Mûsa'yı birleştirmeye söz verdiği yerdir. Mûsâ peygamber, bu yeri bulabilmek için uzun zaman gideceğini söylemiştir.

Fahreddin Râzî, tier ki : ”Bu ifadeler. Mûsâ peygamberin, kendisinin çetin zorluklara katlanmaya hazırladığını belirtmektir. O, ilim elde etmek için, bu sıkıntılara katlanmıştır. Bundan dolayıdır ki, batıda olan bir öğrenci, doğudaki bir ilini almak için yolculuğa çıksa buna değer."

Hatip’in Havza adlı eserinde de şöyle denilir: ”Adamın birisi, bir tek hadis ekle etmek için. Medine'den Mısır'a gelmiştir."

Mûsâ ve Yûşâ' da yaya olarak gitmişlerdir.