77

Ey Rasûlüm Muhammed! Bütün insanlara

de ki: 'Yalvarmanız olmasa, Rabbim size ne diye değer versin?' Âyetteki ”mâ ya'beu", değer ve kıymet vermez demektir. Yani Allah'a ibadet ve itaatiniz olmasa O, size ne diye değer versin ve durumunuzla ilgilensin? Çünkü insanın şeref ve kıymeti, Allah'ı bilmesi ve O'na itaatiyle olur. Aksi halde insanla diğer canlılar arasında fark kalmaz.

Zeccâc da âyetle ilgili olarak şöyle demiştir: ”Allahü teâlâ'ya ibadetiniz olmasa O'nun katında ne değeriniz ve kıymetiniz olur?"

Ey kâfirler! Size haber verdiğimizi

kesin yalan saydınız; çünkü o mesajlara muhalefet ettiniz ve Allah katında sizin için değer ve kıymet ifade eden şeylere karşı geldiniz.

Onun için yalanlamanızın cezası

azap yakanızı asla

bırakmayacaktır. Sonunda onları yüzüstü cehenneme atacaktır.

Ragıp İsfahanı şöyle demiştir: ”İnsan, bu dünyada Ali b. Ebî Talib'in söylediği gibidir: 'İnsanlar yolcu, dünya da uğrak yeridir, istikrar yeri değildir. Anne karnı, sefer başlangıcı, âhiret ise son duraktır. Hayatının müddeti, o insanın yolculuk süresi; seneleri, menzil; aylan, fersah; günleri, mil ve nefesleri, adımları olmaktadır. Ve insan, geminin yolcularıyla birlikte seyir halinde olduğu gibi o da seyir halindedir. Nitekim şâir şöyle demiştir:

Gördüm ki dünyalık peşinde koşan kimse mukîm de olsa, Nereye gittiğini bilmeyen devamlı yolcudur. ”

Allah'ım! Bizleri hakkıyla gören ve ibret alanlardan eyle! Bizleri cehenneni azabından kurtar ey azîz, ey çok bağışlayıcı ve ey merhametlilerin en merhametlisi olan Allah'ım!

Allah'ın yardımıyla Faurkân Sûresi'nin tefsiri sona ermiştir.