22

«Hem onların üzerinde, hem de gemilerin üstünde taşınırsınız.»

O gökten inen su ile bağlar, bahçeler, meralar, ormanlar, bitkiler ve çeşit çeşit yemişler oluşur. O meyvelerin kimi yazın, kimi kışın olur. O ağaçlar içinde öyleleri de vardır ki, hem, yağ verir ve hem de katık olur. Hâlik-ı Mutlak insanların etinden, sütünden, yağından, yününden, derisinden istifade etmeleri için davarlar yaratmıştır. O davarlarda insanlar için birçok ibretler ve faydalar vardır. İnsanlar arzu ettikleri yerlere kolayca gitmeleri için onların üzerinde ve gemilerde taşınırlar. Bütün bunlar Allahü teâlâ'nın kullarına olan ihsanıdır. Yüce Allah bunu şöyle beyan ediyor: «İşte bununla sizin için hurmalıklardan, üzümlerden, nice bağlar ve bahçeler yaptık ki içlerinde sizin için birçok yemişler vardır. Onlardan yersiniz de. Ve bir ağaç yarattık ki Tur-i Sina'dan çıkar. Hem yağ bitirir, hem de yiyenlere katık olur. Davarlarda da sizin için ibretler vardır. Onların kariniarındakinden size içiririz. Sizin için onlarda daha birçok faydalar vardır. Ve onlardan yersiniz de. Hem onların üzerinde, hem de gemilerin üstünde taşınırsınız.» Aklı olanlar için bunlarda ibretler ve hikmetler vardır. Bunların her biri Allah'ın varlığına ve birliğine delâlet eder. Bunca nimetlerin sahibine insan hâlâ şükretmeyecek mi? Çünkü her nimet sahibine şükrü gerektirir.