9

"Ey îman edenler, cum'a günü namaz için çağrıldığı (nız) zaman, hemen Allah'ı zikretmeye gelin. Alış-verişi bırakın. Bu, bilirseniz, sizin için çok hayırlıdır."

Ey îman edenler, Cuma ezanı okununca camilere koşuşun! Namazdan önemli o vakitte başka iş yoktur. Hutbeyi dinleyin. Alış-verişi de terkedin. Alış-verişin ikisi de kastedilmiştir. Fakat âlimlerin burda da ihtilâfları vardır. "Hatip hutbeye, çıktığı zaman okunan (ezan) dan sonra "alış-veriş" caiz değildir" der. Zuhrî (radıyallahü anh). Fakat namaz kılmak caizdir, der aynı müellif. Dahhak (radıyallahü anh): "Cuma günü öğleyin güneş tepe noktasında iken alış-veriş caiz değildir," der. Bir hâkim bu alış-verişi iptal edebilir," der. İkrime İbn Abbas (radıyallahü anh)' in şöyle dediğini rivayet eder: "Namaz ezanı okununca alış-veriş kesilir. Tâ Cuma namazı bitene kadar bu yasak sürer." Fakat fakihlerin çoğunluğuna göre alış-veriş caizdir. Hukukî bakımdan yapılan alış-veriş geçerlidir... Bu âyette teşvik asıl namaz kılmak hutbe dinlemektir. Dükkânlarındaki alış-veriş onların ibadetlerine engel değildir. Böyle fetva verenler olsa da siz namaz kılmayı- hutbe dinlemeyi tercih edin. Camiye koşun. Ulemâ-ı hassa ve fukahây-ı âhirete kulak veriniz: Zikir ediniz. Dinde ihtiyatlı davranmak büyüklerin yoludur. Cuma günü "namaza, hutbeye koşuşmak" o büyüklerin yolunda olmaya özen gösteriniz... O hutbeye koşmak, alış-verişten daha hayırlıdır size. Kutbî (radıyallahü anh): "Sa'yı-koşmayı üçe ayırır. Sırayla şöyle:

Bundan maksat (hızlı yürümek) tir. Yüce Allah'ın kelâmı gibi (şehrin en ucundan bir adam koşarak geldi).

Sa'y- burda (amel) anlamına gelir. Yüce Allah'ın (Gerçekten sizin ameliniz değişik değişiktir) buyurması gibi.

Sa'y- (yürümek) demek. Yüce Allah (sana yürüyerek gelirler) buyurması gibi."

Burada tekitle hutbeyi dinlemeye alış-verişi bırakmaya deliller var. Müftiler fetva verseler gerçek budur. Ahirete rağbeti zayıf olan, dünyaya hırsı çok olan sonunda pişman olacak. Ölümden sonra yaptıkları onu bulacak. Böyle olma... İlerde karşına bunlar çıkar, mahrum olursun"