26

Göklerde ve yerde bulunan kimseler ancak onundur. Hepsi ona boyun eğmektedir.

Âyet-i kerime’de, göklerde ve yerde bulunan herşeyin Allah’a boyun eğdiği ve ona itaat ettiği beyan edilmektedir. İnsan ve cinlerin çoğunun Allah’a karşı isyanda bulunmalarına rağmen âyette herşeyin Allah’a boyun eğdiğinin bildirilmesi şu şekillerde izah edilmektedir:

Abdullah b. Abbas'a göre, göklerde ve yerde bulunanların Allah’a boyun eğmelerinden maksat, diri itilmelerinde, yaşamalarında ve öldürülmelerinde Allah’a boyun eğmeleridir. Taberi de bu izah şeklini kabul etmekte ve şöyle demektedir: "Kul, kendi gücünün yetmediği ve Allahü teâlânın yapmış olduğu şeylere ister istemez boyun eğmektedir. Öldürme ve diriltme gibi şeyler bunlardandır. Fakat kul, kendi iradesine bırakılmış şeylerde Allah’a itaat eder veya etmez. Nitekim âyetlerin birçoğu, kulların birçoğunun Allah’a isyan ettiklerini beyan etmektedir.

Katade ise bu âyet-i kerime’yi şöyle izah etmiştir: "Göklerde ve yerde bulunan melekler, cinler ve insanlar, kendilerini Allah'ın yarattığını ve Allah'ın, rableri olduğunu kabul ederler. Böylece Allah’a boyun eğmiş olurlar.

İbn-i Zeyd ise, âyet-i kerime’nin bu bölümünü: "Göklerde ve yerde bulunan her mü’min kul Allah’a itaat eder. "şeklinde izah etmiştir.