32

"Rabbimiz Allah’tır" deyip sonra doğru yolda devam edenlere melekler inerler ve şöyle derler: "Korkmayın, üzülmeyin, vaadolunduğunuz cennetle müjdelenin. Biz, dünya hayatında da, âhirette de sizin dostunuzuz. Âhirette sizin için, affeden ve merhamet eden Allah tarafından bir ikram olarak canınızın çektiği herşey vardır. Orada istediğiniz herşeyi bulabilirsiniz.

"Rabbimiz yalnız Allah’tır. Onun hiçbir ortağı yoktur." diyen, Allah’ı birlemeye devam eden, herhangi bir şeyi Allah’a ortak koşarak tevhid inancını terketmeyen insanlara, öldükleri zaman veya kabirlerinden çıktıkları anda melekler gelirler ve onlara şöyle derler: "Sizler geleceğinizden korkmayın, geçmişinize de üzülmeyin. Size, dünyada iken vaadedilen cennetle sevinin. Ey insanlar, biz dünyada da sizlerin dostunuz idik. Bizler âhirette de sizlerin dostunuzuz. Sizin için âhirette Allah katında arzuladığınız şeyler vardır ve orada istediğiniz şeyler verilecektir. Bu nimetler size, günahlarınızın affedilmesine sebep olan tevbenizden sonra size azap etmeyip merhamet eden rabbiniz tarafından bir ikram ve bir ağırlamadır.

Âyet-i kerime’de geçen "Doğru yolda devam etmek"ten neyin kasdedildiği hususunda çeşitli açıklamalar yapılmıştır.

Bazı müfessirlere göre burada geçen "Doğru yolda devam etmek"ten maksat, "İslam dini üzere devam etmek ve herhangi bir şeyi Allah’a ortak koşmamaktır. Bu hususta Enes b. Malik diyor ki:

"Resûlüllah (sallallahü aleyhi ve sellem) bu âyeti okudu ve sonra dedi ki: "Bunu (rabbimiz Allah’tır sözünü) insanlar söylediler ve sonra çoğu bunu inkâr ettiler. Kim bu söz üzerinde devam ederek ölecek olursa işte doğru yolda devam eden O’dur. Tirmizî, K.Tefsir el-Kur'an, Sûre: 41, Hadis no: 3250

Said b. Ümran diyor ki: "Ben, Ebubekir es-Sıddiyk (radıyallahü anh)ın yanında "Rabbimiz Allah’tır deyip sonra doğru yolda devam edenlere..." âyetini okudum o da "Bunlar, herhangi bir şeyi Allah’a ortak koşmayanlar ve bu hal üzere devam edenlerdir." dedi.

Süfyan es-Sevrî ve Esved b. Hilal da, Hazret-i Ebubekir'in aynı sözü söylediğini nakletmişlerdir.

Mücahid, Süddî ve İkrime de bu âyetten maksadın, "Rabbimiz Allah’tır." deyip de sonra "Lailahe İllallah" demeye devam eden ve bu inançla ölenler ol-dukiannı söylemişlerdir.

Diğer bazı müfessirlere göre ise "Doğru yolda devam etmek"ten maksat, Allah’a itaate devam etmektir.

Zührî diyor ki: "Ömer b. el-Hattab (radıyallahü anh) minberin üzerinde: "Rabbimiz Allah’tır deyip sonra doğru yolda devam edenlere... "âyetini okudu ve şöyle dedi: "Vallahi onlar Allah’a itaatte doğru yoldan ayrılmadılar. Onlar, tilki gibi in-sanlana aldatmadılar." Katade ve Hasan-ı Basrî de bu âyeti bu şekilde izah etmişlerdir. Abdullah b. Abbas ve İbn-i Zeyd'den de bu görüş nakledilmiştir.

Bu konu ile ilgili olarak Süfyan b. Abdullah es-Sakafi diyor ki:

"Dedim ki: Ey Allah'ın Resulü, İslam hakkında bana öyle bir söz söyle ki senden başka onu hiçbir kimseye sorma ihtiyacını hissetmeyeyim." Bunun üzerine Resûlüllah (sallallahü aleyhi ve sellem) buyurdu ki: "Allah’a iman ettim." de ve doğru ol." (Doğru yolda devam et) Tevhid inancından ve Allah’a itaatten ayrılma. Müslim, K.el-İman, bab: 62. Hadis no: 38 / Ahmed b. Hanbci Müsned, C.3, S.349.

Âyette geçen "Melekler"in, inanlar dünyada iken onların yaptıkları amelleri yazan "Kiramen kâtibin" isimli melekler oldukları ve bu meleklerin mü’minlere ya ölümleri anında veya kabirlerinden çıkarken gelecekleri Rivâyet edilmektedir.

Âyet-i kerime’de, mü’minlere, cennette arzuladıkları herşeyin verileceği zikredilmektedir. Peygamber efendimiz, bir hadis-i kudside Allahü teâlânın şöyle buyurduğunu beyan etmektedir:

Ben, salih kullanma, gözlerin görmediği, kulakların işitmediği ve herhangi bir beşerin hatırına gelmeyen nimetler hazırladım. Buhari, K.Bed'ül halk, bab: S / Müslim, K.el-îman, bab: 312.. Hadis no: 189.

Peygamber efendimiz bir hadis-i şerifinde de, cennetliklerin içine girecekleri çadırların durumunu beyan ederek buyuruyor ki:

"Oradaki çadırlar, içi boş incilerdendir. Uzunuklan otuz mü'dir. Çadırın herbir köşesinde mü’min kulun bir ailesi vardır. Bunlar birbirlerini görmezler." Buhari, K.Bed'ül halk, bab: 8 / Müslim, K.el-Cemaat, bab: 23-25, Hadis no: 2838

Peygamber efendimiz yine bir hadis-i şerifinde cennete giren mü’minleri ve cennetteki eşyaları vasıflandırarak buyuruyor ki:

"Cennete giren ilk zümrenin şekli, ayın ondördündeki şekli gibidir. Onlar cennette tükürmezler, sümkünnezler, tuvalete gitmezler (Buna ihtiyaçları olmaz) orada kaplan altından, taraklan altın ve gümüştendir. Buhurdanlıkların yakıtları, ud-El Hindî'dendir. Kokuları ise misktendir. Orada herkesin iki hanımı olacaktır. Güzelliklerinden dolayı bacaklarının etleri içindeki kemiklerin iliği görülecektir. Cennetlikler arasında herhangi bir ihtilaf ve kin olmayacaktır. Kalbleri tek bir adamın kalbi gibi olacaktır. Onlar, sabah akşam Allah’ı tesbih edeceklerdir. Buhari, K.Bed'ül halk, bab: 8 / Müslim, K.el-Cennet, bab: 15-17, Hadis no: 2834.