23

İşte Allah, îman edip salih amel işleyen kullarını bu büyük lütufla müjdeliyor. Ey Rasûlüm, sen onlara şöyle de: "Ben, Allah'ın dinini tebliğe karşılık sizden bir ücret istemiyorum. Ben sizden ancak yakınlıkta sevgi istiyorum. "Kim bir iyilik kazanırsa biz onun bu husustaki iyiliğini artırırız: Şüphesiz Allah, çok affeden ve şükredenlerin şükrünü kabul edendir.

Âyet-i kerime’nin: "Ben sizden bir ücret istemiyorum. Ben sizden ancak yakınlıkta sevgi istiyorum, "bölümü bir kaç şekilde izah edilmiştir:

Şa'bi ve Tavus, Abdullah b. Abbastan, Muğire İkrimeden, Husayn, Ebû Malikten, Said b. Cübeyr, Katadeden, Ebi Nüceyh, Mücahidden, bu Âyeti şöyle izah ettiklerini rivâyet etmişlerdir "Ey Muammed, de ki: "Ey kavim, sizi davet ettiğim hakka karşı sizden herhangi bir ücret istemiyorum. Sizden ancak, benimle sizin aranızdaki akrabalık bağım koparmamanızı istiyorum."

Bu izah tarzına göre, Peygamber efendimiz Kureyşlilere seslenerek demistir ki: "Bana yardım etmiyorsunuz hiç olmazsa şerrinizi benden uzak tutun. Rabbimin Peygamberliğini tebliğ etmem için beni serbest bırakın. Benimle sizin aranızda olan akrabalık bağını gözetin. " Taberi de bu görüşü tercih etmiş ve "Da" anlamını veren "Fi" harfi çerinin bu görüşü kuvvetlendirdiğini söylemiştir.

Bu hususta Tavus diyor ki:

Abdullah b. Abbas'a Âyetin bu bölümü soruldu. Fakat o henüz cevap vermeden, Said b. Cübeyr: "Buradaki yakınlıktan maksat, Muhammed (sallallahü aleyhi ve sellem)'in ailesinden olan akrabalarıdır. " diye cevap verdi. Bunun üzerine Abdullah b. Abbas şöyle dedi: "Sen acele ettin. Zira Kureyşin herhangi bir kolu yoktur ki onda Resûlüllah’ın akrabsı bulunmuş olmasın. Allahü teâlâ burada şunu buyurmuştur.: Ey Rasûlüm, de ki: "Ben sizden, hakka davetime karşılık herhangi bir mükafaat istemiyorum. Ben sizden ancak benimle sizin aranızda olan akrabalık babını kopa mı amanızı istiyorum. Buhari, K. Tefsir el- Kuran Sûre 42, bab: 1/Tirmizi, K. Tefsir el Kuran, Sûre 43, bab: 1, Hadis No: 3251

Surenin Mekki oluşu Âyetin bu şekilde izahını desteklemektedir. Zira Mekke döneminde Hazret-i Fatimanın soyundan gelen ahl-i Beytten her hangi bir kimse yoktu.

Mücahidin, abdullah b. Abbastan, Mamerin de Katadeden naklettikeri ve Hasan-ı Basri'nin de Rivâyet ettiği ikinci bir görüşe göre ise Âyetin manası şöyledir: "Ey Rasûlüm, de ki: "Benim size getinnşi olduğum hidâyet ve Âyetlere karşı sizden herhangi bir ücret istemiyorum. Ancak sizlerin, Allah’ı sevmenizi ve itaat ederek ona yaklaşmanızı istiyorum."

Abdullah b. Abbas diyor ki:

"Resûlüllah şöyle buyurdu: "Ben, size getirmiş olduğum apaçık deliller ve hidâyet karşılığında sizden herhangi bir ücret istemiyorum. Ben sizden ancak Allah’ı ve Resulünü sevmenizi ve Allah’a itaat ederek ona yaklaşmanızı istiyor. Ahmed b. Hanbel, Müsned, Cl S. 268

Abdullah b. Kasım ise Âyet-i kerime’nin bu bölümünü şu şekilde izah etmiştir: "Ben sizden, hakkı tebliğ etmeme karşılık herhangi bir ücret istemiyorum. Ben sizden ancak, kendi akrabalarınızı sevmenizi istiyorum."

Said b. Cübeyr ve Ebû Deylemi ise âyetin bu kısmını şöyle izah etmişlerdir: " Ey Rasûlüm, sen, sahabin olan mü’minlerlere de ki: "Ben, size getirdiğim söylere karşı sizden herhangi bir ücret istemiyorum. Ben sizden ancak akrabalarınızı sevmeninizi istiyorum,"

Taberi diyor ki: "Suddi, Ebû Deylemin şöyle dediğini rivâyet etmiştir: "Hazret-i Hüseyinin oğlu Ali esir olarak getirilip Şam'ın merdivenlerinde durdurulduğu zaman Şamlılardan bir kişi ayağa kalkıp şöyle dedi: "Sizi öldüren, kökünüzü kurutan ve fitnenin boynuzlanın kıran Allah’a hamdolsun, "Bunun üzerine Hz .Hüseyin oğlu Ali o adama: " Sen hiç Kur'an okudun mu? " dedi. Adam da "Evet" dedi. Hazret-i Hüseyinin oğlu Ali: "Sen Âl-İ Hâ Mîm'i (Şûra suresini) okudun mu?" dedi.

Adam: "Ben Kur’an’ı okudum fakat âl-i Hâ Mîm'i okumadım. " dedi. Hazret-i Hüseyinin oğlu Ali: "Sen; Ben sizden buna karşı hiçbir mükafaat istemiyorum. Ben sizden sadece yakınlara sevgi istyorum. "âyetini okumadın mı?" dedi. Adam: "O yakınlar sizler misiniz?" dedi. Hazret-i Hüseyin'in oğlu Ali de: "Evet biziz." dedi.

Arar b. Şuayb da bu âyet-i kerime’yi bu şekilde izah etmiştir.