22

“Yüzüstü sürünerek yürüyen mi yoksa doğru yolda dosdoğru yürüyen mi daha doğru gider?”

Ey insanlar, önünü, sağını ve solunu göremez bir halde yüzüstü sürünerek yürüyen mi, yol üzerinde daha doğru yürür? Yoksa dosdoğru bir yol üzerinde düzgün bir şekilde yürüyen mi?

Bazı âlimler bu âyet-i kerime’nin mecazi anlamda olduğunu, sapıklık içinde olanın, yüzüstü sürünerek yürüyene, hak üzere olanın da düzgün bir şekilde yürüyene benzetildiğini ve bunların birbirlerine eşit olmayacağını ifade ettiğini söylemişlerdir.

Abdullah b. Abbas, Mücahid ve Dehtiak, âyeti bu şekilde izah etmişlerdir. Dehhak, yüzüstü sürünenden maksadın kâfir, dosdoğru yürüyenden maksadın da mü’min olduğunu söylemişlerdir.

Diğer bazı âlimler de bu âyet-i kerime’nin mecazi anlam taşımadığını, bunun manasının hakiki olduğunu söylemişler ve şöyle izah etmişlerdir: Allah kıyamet gününde kâfirleri yüzüstü süründürerek hasredecek, mü’minleri ise düzgün bir şekilde yürüyerek bir araya toplayacaktır. Âyet, insanların kıyametteki durumlarını tasvir etmektedir. Katade bu âyeti bu şekilde izah etmiştir.

Enes b. Malik diyor ki:

"Bir adam dedi ki: "Ey Allah'ın Peygamberi, kıyamet gününde kâfir yüzüstü sürünerek haşrolunacaktır öyle mi?" Resûlüllah ise: "Dünyada onu iki ayağı üzerine yürüten, kıyamet gününde onu yüzüstü yürütmeye kadir olamaz mı?" buyurdu. Buhari, K. Tefsir el- Kuran, Sûre: 25, bab: l/Müslim, K. el Münafıkîn, bab: 54, Hadis No 2806