16

Ey Rasûlüm, (Cebrâil sana Kur’an’ı okurken) Onu acele almak için Cebrâille beraber dilini oynatma.

Abdullah b. Abbas, Said b. Cübeyr, Şa'bî, İbn-i Zeyd ve Dehhak'a göre, Allahü teâlânın Resûlüllah’a, Cebrâil Kur’an’ı kendisine okurken acele etmemesini emretmesinin sebebi şudur: Cebrâil (aleyhisselam) Resûlüllah (sallallahü aleyhi ve sellem)e Kur'andan bir şey getirdiğinde, Resûlüllah, Kur’an’ı çok sevdiğinden, Cebrâil ile birlikte dilini hareket ettirir, Kur’an’ı acele olarak ezberlemek isterdi. Bunun üzerine bu âyet indi ve Kur’an’ı alırken acele etmemesi, zira Kur’an’ı Allah'ın ona mutlaka ezberleteceği bildirildi.

Abdullah b. Abbas diyor ki:

"Resûlüllah’a vahiy geldiğinde onu ezberlemek maksadıyla dilini hareket ettirirdi. Bunun üzerine Allahü teâlâ "Onu, acele alasın diye dilini Cebrâil ile birlikte hareket ettirme." âyetini indirdi. Buhari, K. Tefsir el-Kur'an, Sûre: 75, bab: 1

Abdullah b. Abbas bu âyeti izah ederken diğer bir Rivâyette de şöyle diyor:

"Cebrâil, Resûlüllah’a vahiy indirdiğinde Resûlüllah, Cebrâil'in okumasıyla birlikte dilini ve dudaklarını hareket ettirirdi. Bu ona zor gelirdi. Öyle ki, onun bu hareketi, görenler tarafından farkedilirdi. Bunun üzerine Allahü teâlâ, kıyamet süresindeki: "Ey Rasûlüm, (Cebrâil sana Kur’an’ı okurken) onu acele almak için Cebrâil ile beraber dilini oynatma." "Onu (senin göğsünde) bir araya toplamak ve okutmak şüphesiz bizim işimizdir." "Biz onu okuttuğumuz zaman (indirdiğimiz zaman) sen onun okuyuşunu takibet." "Onu dinle" "Sonra onu açıklamak şüphesiz bizim işimizdir. Yani, Kur’an’ı senin dilinle açıklamak bizim işimizdir." âyetleri indi ve artık ondan sonra Cebrâil Resûlüllah’a geldiğinde başını eğer ve onu dinlerdi. Cebrâil gidince de, Allahü teâlânın, ona vaadettiği gibi vahyedileni okurdu. Buhari, K. Tefsir el-Kur'an, Sûre: 75, bab: 1 Taberi bu izah tarzını tercih etmiştir.

Mücahid ve Katade'ye göre Abdullah b. Abbas'tan nakledilen diğer bir görüşe göre, Allahü teâlânın, Resûlüllah’a, Cebrâil Kur’an’ı okurken onu acele almak için dilini oynatmamasını emretmesinin sebebi şudur: Resûlüllah, Cebrâil kendisine Kur'an okurken onu unuturum korkusuyla Cebrâil ile birlikte dilini hareket ettirir ve Kur’an’ı acele ezberlemek isterdi. Allah’a teala, Kur’an’ı onun kalbinde yerleştireceğini ve unutturmayacağını beyan ederek Resûlüllah’ın, acele etmemesini bildirmiştir.