175

İmdi kimler Allah’a îman edib buna sarılırlarsa yarın onları tarafı İlâhîsinden mutlak bir rahmet içine koyacak bir de fazl, ve onları doğru kendisine varan bir yolun yolcusu edecek

BÜRHAN, zatı Muhammedî sallallahü aleyhi vesellem, NURI MÜBÎN, Kur’ân.

SIRATI MÜSTAKIM, Din ve şeriati islâmdır ve bundan sonraki sûrelerde bu hidayetin istikmali beyan olunacaktır.

Şimdi sûrenin başındaki (........) hıtabı bu bürhanı rabbanî ile inkişaf ede ede böyle bir nurı mübîne müntehiy olduğu ve sıratı müstakımi tenvir ettiği bu noktada ölüm ile alâkadar olan ve Sûrenin evvelindeki ahkâmı emval ve mirası itmam eden bir âyet ile âhırı evvele irca' etmek üzere buyuruluyor ki,

Ya Muhammed! bu sırati müstakıme hidayet arzusunda bulunanlar: (........)

Kelâlenin ma'nâsı sûrenin baş tarafında (........) geçmiş idi [bak] Bir rivayete göre evvelkisi kışın bu ikinci âyet de yazın nâzil olmuş ve bunun için buna «âyeti sayf» denilmişdir. O yaz (........) âyetin nâzil olmuş, Resulullah Mekkeye gitmek için techizat yapıyordu. Bu sırada, ya'ni hıccetülvedaa gidilirken Medineden çıkılmadan ve ba'zılarının kavlince yolda bu âyet nâzil olmuşdur. Bera İbn-i Azib radıyallahü anh bunun en son nâzil olan âyet, (........) in en son nâzil olan sûre olduğunu ve Sahabeden bir çoğu da son nâzil olan sûre olduğunu ve Sahabeden bir çoğu da son nâzil olan âyetlerden olduğunu söylemişlerdir. Sebeb-i nüzul hakkında da Cabir İbn-i Abdullah radıyallahü anhten merviydir ki, «Resulullah ıyadetime gelmiş idi, hasta idim «ya Resulâllah ben kelâleyim malimi ne yapayım? - Diğer bir rivayette «miras kimindir? Bana ancak kelâle varis olacak»- dedim, bu âyet bu sebeble nâzil oldu.» Hazret-i Sıddîk radıyallahü anh bir hutbesinde demişdir ki, «Allahü teâlânın Sûre-i «nisa» da feraız hakkında inzâl buyurduğu âyetlerden birincisi veled ve valid hakkındadır.

İkincisi zevc ve zevce ve ana bir kardeşler hakkındadır.

Üçüncüsü ana baba bir veya baba bir kardeşler hakkındadır. Sûre-i enfalin nihayetindeki âyet de «zevil'erham» hakkındadır. Binaenaleyh: