25

Fakat Allah’ındır Âhıret ve ulâ

zira Âhıret ve ulâ, sonu ve önü Allah’ındır. - İlk vücuda geliş insanın kendi elinde olmayıp sırf Allah’ın hukm-ü iradesine tabi' olduğu gibi sonu, Âhıreti de Allah’ın hukm-ü kanunu dairesinde cereyan eder. Binaenaleyh insan Âhıretini kurtarmak, sonunda murada irebilmek için sırf kendi temenniyyat ve hissiyyatiyle değil, Allah’ın hukm-ü iradesine delâlet etmek üzere vaz'-u inzal buyurduğu delâil ve ahkâma göre hareket etmek lâzım gelir. Demek ki, mücerred nefsin arzu ve temennîsinden ıbaret bir ümniyyecilik kuruntuculuk, ya'ni sade idealizm kâfi değildir. (Reel) hak bir esasa istinad ederek yürümek lâzımdır. Çünkü önünde ve sonunda mülk ve huküm, insan nefsinin değil, Allah’ındır.