7

Sonra kasem olsun onu çaresiz aynelyakîn göreceksiniz

(.......)Bu aynel'yakîn terkibindeki aynda da iki vecih vardır. Birisi: ayn, göz ma'nâsına olmâsıdır. Yakîn göziyle ıyânen önünüzde göreceksiniz demek olur. Rü'yetten zâhir olan budur. Bu surette evvelki rü'yet vaîd, ikinci rü'yet mahşerde, sıratta müşahede demektir. Diğeri de ayn, zat ma'nasına olmaktır ki, yakînin zatından, kendisinden ibaret olan bir görüşle göreceksiniz demek olur.

Müfessirînin çoğu burada ma'na bu olduğunu söylemişlerdir. Bu ise hakkulyakîn ma'nasının aynı demektir. Bunda bilen, biliş ve bilinen; gören, görüş ve görünen hep aynı şey olarak ittihad etmiş olur. Böyle biliş ve görüş de el'iyazebillah ancak o Cehenneme girmekle olur. Onun için buna göre de demişlerdir ki, evvelki rü'yet ındelvurud, sonraki rü'yet ındeddühuldur.